ارز، تک‌نرخی اعلام، اما چندنرخی باقی ماند

جمعه،۷ بهمن۹۰-  پس از گذشت چندین هفته متوالی از صعود پیاپی بهای ارز، سکه و طلا، در هفته‌ای که گذشت مقامات اقتصادی جمهوری اسلامی بر صفحه‌ی تلویزیون ظاهر شدند تا خبر از تصمیمات جدید خود برای مهار بحران پولی و کاهش بهای ارزهای بین‌المللی دهند.

روز چهارشنبه وزیر اقتصاد و دارایی خبر از سیاست‌های جدید ارزی دولت و مقررات جدید نظام بانکی، پیرامون نرخ بهره سپرده‌ها و اعطای اعتبارات داد.

گزارش وی حاکی بود که احمدی‌نژاد از مخالفت خود با افزایش نرخ بهره سپرده‌های بانکی کوتاه آمده است و مصوبه شورای پول و اعتبار را که در غیاب وی به تصویب رسیده بود، تأیید کرده است. وزیر اقتصاد گفت: “رئیس جمهور در خصوص تصمیم اخیر شورای پول و اعتبار در زمینه افزایش سود علی‌الحساب تسهیلات به ۲۱ درصد، اعلام کرد که منعی برای اجرای آن وجود ندارد.”

وی در خصوص نرخ سود سپرده‌ها افزود، این موضوع به اختیار بانک‌ها گذاشته شد، اما نباید از نرخ بهره تسهیلات بالاتر باشد. بنابراین به گفته وی سقف بهره سپرده‌های بانکی نمی‌تواند بیش از نرخ بهره تسهیلات و اوراق مشارکت باشد. نام‌برده گفت که به زودی بسته سیاستی جدید پولی و ارزی کشور از سوی رئیس کل بانک مرکزی اعلام خواهد شد. وی در عین حال وضعیت ارزی جمهوری اسلامی را خوب توصیف کرد و نوسان بهای ارزها، سکه و طلا را نتیجه‌ی اخلال‌گری دلالان ارز و تبلیغات برخی سایت‌های اینترنتی دانست که بعداً معلوم شد، مورد نظرش، خبرگزاری فارس وابسته به سپاه پاسداران می‌باشد.

در پی این گزارش وزیر اقتصاد، روز پنج‌شنبه ۶ بهمن، رئیس کل بانک مرکزی در گفتگو با بخش خبری شبکه یک اعلام کرد: دلار تک‌نرخی شد و از روز شنبه هفته آینده هر دلار ۱۲۲۶ تومان یعنی با یک افزایش صد تومانی نسبت به نرخ رسمی کنونی، تحویل داده خواهد شد.

رئیس کل بانک مرکزی در حالی از تک‌نرخی شدن ارز حرف می‌زند که در بازار غیر رسمی دلار بین ۱۸۰۰ تا ۱۹۰۰ تومان خرید و فروش می‌شود. بنابراین منظور رئیس بانک مرکزی از تک‌نرخی شدن ارز، نرخ دولتی ارز است که از ۱۱۲۶ تومان به ۱۲۲۶ تومان افزایش یافته و تحت مقررات خاص به مؤسسات تولیدی و بازرگانی و یا افراد برای مصارف ویژه با ارائه پاسپورت در فرودگاه‌ها داده می‌شود. اما بعید به نظر می‌رسد که دولت بتواند به همین ادعای خود عمل کند. گویا تمام ذخیره ارزی دولت مبلغ ۹۰ میلیارد دلار است که تا پایان سال بخش اعظم آن بابت واردات و بدهکاری‌های کوتاه مدت و میان مدت باید خرج شود.

در شرایطی که دولت هنوز نمی‌داند در نتیجه تحریم چه بر سر درآمدهای ارزی آن خواهد آمد، بعید است که حتا بتواند جواب‌گوی تقاضای ارز سرمایه‌داران بخش خصوصی باشد. نتیجتاً بازار غیر رسمی و غیر دولتی ارز با نرخ‌های مخصوص خود هم‌چنان پابرجا و رونق خواهد داشت. ارز، ظاهراً تک‌نرخی اعلام می‌شود، اما در عمل چندنرخی باقی می‌ماند. نرخی که دولت به سرمایه‌داران و مسافران به خارج از کشور می‌فروشد؛ نرخی که صرافان برای خرید و فروش ارز دارند و نرخی که دلالان خیابانی تعیین می‌کنند. دولت در شرایطی می‌توانست اعلام کند که ارز تک‌نرخی شده است که هر کس بتواند آن را به همین نرخ در بازار آزاد خریداری کند. در حالی که چنین نیست.

مسئله دیگری که این تلاش رژیم را برای کاهش بهای ارزهای معتبر بین‌المللی بی اثر خواهد ساخت حجم کلان سرمایه پولی سرگردان است که عجالتاً راهی برای افزایش و یا لااقل حفظ ارزش خود جز خرید ارزهای جهانی و طلا و دیگر فلزات قیمتی نمی‌یابد. نه می‌تواند در تولید به جریان افتد و نه در بازار بی رونق خرید و فروش سهام که نتیجه‌ی رکود تولید و بحران اقتصادی‌ست و نه سپرده‌گذاری در بانک‌ها.

دولت برای جذب بخشی از این پول‌های سرگردان، نرخ بهره سپرده‌ها را نیز افزایش داده است. این سیاست در شرایطی می‌توانست تأثیرگذار باشد که دولت قادر به مهار تورم باشد. اما در حالی که بهای کالاها ساعت به ساعت بالا می‌رود و نرخ تورم بسیار با نرخ بهره سپرده‌های بانکی فاصله دارد، نه تنها منجر به جذب پول‌های سرگردان توسط بانک‌ها نخواهد شد، بلکه تنها نتیجه‌اش تشدید رکود و نیز افزایش بهای کالاها خواهد بود.

مادام که اقتصاد با بحران و رکود روبروست، مادام که سیاست‌های اقتصادی دولت که یک نمونه عملکرد آن هدفمندسازی یارانه‌هاست، رکود را عمیق‌تر و تورم را افزون‌تر می‌سازد، جمهوری اسلامی راهی برای جلوگیری از کاهش ارزش ریال و افزایش نرخ برابری ارزهای جهانی نخواهد داشت. سیاست جدید بانک مرکزی، فقط می‌تواند یک تأثیر تبلیغاتی کوتاه مدت داشته باشد. برای یک لحظه بهای ارزها و سکه‌ها را کاهش خواهد داد، اما چیزی نخواهد گذشت که بار دیگر همان روند افزایش بهای ارزها و به ویژه دلار ادامه خواهد یافت.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: