ضد و نقیض‌گویی مقامات رژیم و ابطال مواضع یکدیگر

جمعه، ۲۵آذر۹۰- تشدید تضادها و بحران در سیاست خارجی جمهوری اسلامی، به تناقضات لاینحل و موضع‌گیری‌های آشکارا ضد و نقیض ارگان‌ها و نهادهای رژیم انجامیده است.

در حالی که ارگان‌های نظامی و امنیتی و حتا مجلس ارتجاع اسلامی، بیش از پیش به تهدیدات نظامی متوسل شده و می‌کوشند با موضع‌گیری‌های خود، درگیری‌های بین‌المللی را تشدید کنند، وزارت امور خارجه، پی در پی در تلاش است این موضع‌گیری‌ها را نفی و به رفع و رجوع آن‌ها بپردازد.

گرچه وزارت امور خارجه هر کشوری تلاش می‌کند سیاست خارجی کشور متبوع خود را به شیوه‌ای به اصطلاح دیپلماتیک پیش ببرد و به ویژه هنگامی که اختلافات و درگیری‌های حادی وجود دارد، ظاهراً در جهت تخفیف تضادها گام بردارد، اما نمی‌تواند مواضعی را اتخاذ کند که در تناقض آشکار با مواضع رسمی و دیگر ارگان‌ها و نهادها باشد. لذا آن‌چه که در جمهوری اسلامی می‌گذرد، چیزی بیش از بازی‌های دیپلماتیک وزارت امور خارجه است و انعکاسی از اختلافات درونی هیئت حاکمه در برخورد به بحران سیاست خارجی رژیم می‌باشد.

موضع‌گیری‌های متناقض ارگان‌ها و مقامات جمهوری اسلامی بر سر حمله نظامی به ترکیه در شرایط جنگ احتمالی و بستن تنگه هرمز چنان‌چه خرید نفت تحریم شود، بازتاب همین واقعیت است.

در این هفته، اعلام شد که نیروهای نظامی جمهوری اسلامی قصد برپایی یک مانور نظامی را در تنگه هرمز دارند. روز چهارشنبه، رئیس کمیته امنیت داخلی مجلس و عضو کمیسیون امنیت ملی، طی سخنانی در جمع خبرنگاران گفت: “نیروهای مسلح کشورمان در حال برنامه‌ریزی برای انجام یک رزمایش در تنگه هرمز هستند.” پوشیده نیست که این مانور، یک واکنش فعلاً تبلیغاتی و سیاسی در قبال اقدام برخی قدرت‌های جهانی به تحریم خرید نفت از جمهوری اسلامی در آینده است.

تردیدی نیست که نفت یکی از منابع اصلی تغذیه مالی و حیات جمهوری اسلامی‌ست. بدون درآمد نفت، جمهوری اسلامی قادر نخواهد بود، هزینه‌های دستگاه عریض و طویل دولتی و از جمله دستگاه نظامی و سرکوب خود را تأمین کند. اما حتا با فرض عملی شدن یک چنین تحریمی از سوی برخی دولت‌ها، جمهوری اسلامی نمی‌تواند تنگه هرمز را مسدود کند، چرا که در یک چنین حالتی، اولاً، ناگزیر خواهد شد تقریباً فروش نفت را به کلی متوقف سازد. ثانیاً، این اقدام درگیری نظامی را تسریع خواهد کرد. بگذریم از این مسئله که دولت‌های درگیر با جمهوری اسلامی هم نظاره‌گر بسته شدن تنگه هرمز نیستند و قطعاً آن‌ها نیز اقداماتی انجام داده و یا می‌دهند تا این تاکتیک رژیم را خنثا کنند. از جمله این که چند هفته پیش خبری انتشار یافت که طرح شیخ‌نشین‌ها برای انتقال نفت از مسیر خشکی در سال جدید مورد بهره‌برداری قرار خواهد گرفت. در هر حال جمهوری اسلامی، تنها در شرایط جنگ می‌تواند اقدام به بستن تنگه هرمز نماید. لذا مانور نظامی‌اش در وضعیت موجود، چیزی جز یک مانور تبیلغاتی و سیاسی نیست. تا این نقطه گروه‌های سهیم در حاکمیت می‌توانند نقطه نظر مشترکی  داشته باشند، فراتر از آن هر یک می‌کوشد سیاست خود را پیش برد. از همین روست که عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس در ادامه صحبت‌های خود تلاش می‌کند، این مانور را به یک تهدید نظامی جدی تبدیل کند و می‌افزاید: “یکی از ابعاد این رزمایش پاسخ به تهدیدات نفتی دشمنان است.” جمهوری اسلامی ایران از همه ظرفیت‌های خود استفاده خواهد کرد و قطعاً یکی از این ظرفیت‌ها تنگه هرمز است که اگر احساس تهدید کرد، تنگه هرمز را مسدود خواهد کرد. پوشیده نیست که رئیس کمیته امنیت مجلس وظیفه‌ای برای اعلام خبر تدارک مانور نظامی و اهداف آن ندارد، اما وقتی که خبرنگاران را فرا می‌خواند تا این خبر و هدف از مانور را اعلام کند، از طرف ارگان‌ها و مقاماتی در جمهوری اسلامی، این وظیفه به او محول شده است.

اما بلافاصله پس از آن، سخنگوی وزارت خارجه با شبکه خبری العالم مصاحبه می‌کند و نه تنها انکار می‌کند که جمهوری اسلامی قصدی  برای بستن تنگه هرمز ندارد، بلکه موضع‌گیری‌های خارج از چارچوب وزارت خارجه را بی اعتبار اعلام می‌نماید.

وی در این مصاحبه گفت: ” جمهوری اسلامی ایران بارها اعلام کرده است که بحث بستن تنگه هرمز در دستور کار قرار ندارد. زیرا بر این باور است که ثبات و آرامش باید در منطقه برقرار باشد.” “افرادی که در کشور مسئولیت رسمی سیاسی ندارند، ممکن است در قالب نماینده مجلس و نماینده بخشی از مردم، نظرات شخصی خود را ابراز کنند، اما مواضع رسمی ایران از طریق مقامات رسمی و سیاسی اعلام می‌شود.” این در حالی‌ست که پیش از این فرمانده سپاه پاسداران از مسدود کردن تنگه هرمز سخن گفته بود.

هم‌زمان، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی نیز در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری آناتولی ترکیه، موضع‌گیری‌های فرماندهان سپاه پاسداران مبنی بر حمله نظامی به تأسیسات موشکی ناتو در ترکیه را بی اعتبار خواند و گفت: “این اظهارات، دیدگاه شخصی افراد است و دیدگاه رسمی ایران در قبال مسایل بین‌المللی و سیاست خارجی از سوی مقام معظم رهبری، رئیس جمهور و وزیر امور خارجه  بیان می‌شود و هر گونه اظهار نظری خارج از این چارچوب، دیدگاه شخصی افراد محسوب می‌گردد. به همین دلیل بیانات و نقطه نظرات ناآگاهانه از منظر سیاست خارجی ایران مردود است و در همین راستا به افرادی که به طور غیر مسئولانه و ناآگاهانه اظهار نظر می‌کنند، هشدار داده شده است.”

این موضع‌گیری‌های ضد ونقیض مقامات سیاسی و نظامی جمهوری اسلامی و حتا بی اعتبار اعلام کردن مواضع یکدیگر در همان حال که وخیم بودن موقعیت بین‌المللی جمهوری اسلامی را نشان می‌دهد، انعکاسی از تضادها و اختلافات گروه‌های درونی هیئت حاکمه بر سر چگونگی برخورد با بحران در سیاست خارجی رژیم نیز هست. اما همان‌گونه که این تضادها و اختلافات در عرصه سیاست داخلی راه حلی پیدا نکرده و مدام خود را در اشکال مختلف نشان می‌دهد، در عرصه سیاست خارجی نیز ادامه یافته و می‌یابند.

جمهوری اسلامی نمی‌تواند راه حلی برای بحران سیاست خارجی خود پیدا کند و از تناقضات و اختلافات درونی در این عرصه رهایی یابد، به این دلیل که بحران در ذات و موجودیت جمهوری اسلامی‌ست. اگر قرار باشد این بحران برطرف گردد، در آن صورت جمهوری اسلامی دیگر آنی نخواهد بود که اکنون هست. چرا که در آن صورت می‌باید تمام ادعاها و اهداف کنونی سیاست خارجی خود را کنار نهاده باشد.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: