طرح عقب‌نشینی گام به گام جمهوری اسلامی

جمعه، 28 مرداد 90- در هفته‌ای که گذشت، رفت و آمد و گفتگوی مقامات روسیه و جمهوری اسلامی در صدر اخبار و گزارش‌های سیاسی ایران قرار گرفت. دبیر شورای امنیت ملی روسیه وارد ایران شد و هم‌زمان با او، وزیر خارجه‌ی جمهوری اسلامی به روسیه رفت، تا مذاکرات را با وزیر امور خارجه‌ی روسیه ادامه دهد.

از محتوای این گفتگوها اطلاعات دقیقی انتشار نیافت. وزیر امور خارجه‌ی جمهوری اسلامی هدف از این سفر را مذاکره پیرامون مسایل دوجانبه، منطقه‌ای و بین‌المللی اعلام نمود. اما به نظر می‌رسد که مهم‌ترین مسئله، تلاش طرفین برای شکستن بن‌بستی‌ست که بر سر پرونده‌ی هسته‌ای جمهوری اسلامی‌پیش آمد و به توقف گفتگوهای مستقیم نمایندگان قدرت‌های بزرگ جهان با جمهوری اسلامی در چند ماه گذشته انجامید.

در این فاصله، منطقه‌ی خاورمیانه با یک سلسله تحولات سیاسی روبرو شده است و جمهوری اسلامی موقعیت خود را شکننده‌تر از گذشته می‌بیند. تحریم‌های اقتصادی، رژیم را در شرایط بسیار دشواری قرار داده است. درآمد دولت از نفت کاهش یافته است. میلیاردها دلار حاصل از نفت فروخته شده در کشورهای دیگر بلوکه و سرگردان مانده است که انتقال آن‌ها از طریق دولت‌های واسطه، هزینه‌های سنگینی دربردارد. سرمایه‌گذاری در پروژه‌های نفتی که یکی از نیازهای حیاتی جمهوری اسلامی برای بقای خود و تأمین منابع مالی‌ست، با تنزل شدید همراه بوده است و خلاصه کلام بحران اقتصادی و مالی رژیم را تشدید کرده است. در عین حال، در اردوی طرف مقابل، پرونده‌ی هسته‌ای به ویژه روسیه و چین که خواهان بسط مناسبات اقتصادی با جمهوری اسلامی‌اند و اتحادیه اروپا که نگران از دست رفتن بازار ایران در وضعیت بحرانی کنونی‌ست، از بن‌بست پیش آمده ناخرسندند.

در چنین شرایطی‌ست که روسیه ابتکار عمل را در دست گرفته تا به بن‌بست موجود در گفتگو بر سر پرونده‌ای هسته‌ای جمهوری اسلامی خاتمه دهد و چنان‌چه بتواند این نزاع را حل کند.

از اشاراتی که سران جمهوری اسلامی به طرح پیشنهادی روسیه داشته‌اند، چنین برمی‌آید که جمهوری اسلامی باید گام به گام برای پذیرش قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل عقب‌نشینی کند. اما این که رژیم در ازای آن چه چیزی به دست می‌آورد و از کی تحریم‌ها خاتمه خواهد یافت، به نظر می‌رسد که هنوز در این طرح، ناروشن مانده است. با این وجود، جمهوری اسلامی که اکنون در موقعیت ضعیفی قرار دارد، اصل طرح روسیه را پذیرفته است. احمدی‌نژاد در دیدار با دبیر شورای امنیت ملی روسیه، از طرح روسیه استقبال کرد و گفت: ” جمهوری اسلامی از ابتکار عمل روسیه در طرح راهکار گام به گام استقبال می‌کند و آمادگی دارد در تنظیم پیشنهاداتی برای تعامل و همکاری در این خصوص مشارکت داشته باشد.”

وزیر امور خارجه‌ی جمهوری اسلامی‌ نیز اعلام کرد: “با روح این طرح موافقیم تا حرکت جدیدی داشته باشیم که گام به گام جلو برویم.” اما وی ادامه داد: “به طوری که هم‌زمانی در آن نهفته شود یعنی اگر قدمی را یک طرف برداشت، معادل و متناسب آن، طرف مقابل، اقدامی انجام دهد، نه این که اقدام یک طرف بدون پاسخ باشد.”

جمهوری اسلامی ناگزیر است طرح روسیه را بپذیرد، چرا که به خصوص در اوضاع کنونی نیاز شدیدی به همکاری با روسیه در زمینه مسایل اقتصادی و سیاسی منطقه‌ای دارد. راه‌اندازی نیروگاه بوشهر نیازمند همکاری روسیه است. روسیه می‌تواند در سرمایه‌گذاری تأسیسات نفت و گاز نقش مهمی در حل معضلات رژیم در این عرصه داشته باشد که این نیز البته تا حد زیادی منوط و مشروط به حل پرونده‌ی هسته‌ای‌ست. جمهوری اسلامی و روسیه، بر سر تحولات سوریه منافع نزدیک به هم دارند. آن‌چه که در سوریه می‌گذرد و چگونگی حل آن، برای جمهوری اسلامی بسیار مهم است. چون سرنوشت حزب‌الله لبنان وابسته به بقای بعثی‌های سوریه است و روسیه می‌تواند در این زمینه متحد جمهوری اسلامی باشد.

اما به هر حال تحقق برخی از خواست‌های جمهوری اسلامی در گسترش مناسبات با روسیه، وابسته به نتیجه طرحی‌ست که روسیه اکنون ارائه داده است. گرچه روسیه در ارائه این طرح با اروپا و آمریکا هماهنگی داشته است، اما نتیجه و سرانجام این طرح وابسته به نظر دولت آمریکا، سیاست این دولت و تأمین منافع و خواست‌های آمریکاست. چون در اساس، نزاع بر سر پرونده‌ی هسته‌ای جمهوری اسلامی نه نزاعی با روسیه، چین و حتا اروپا، بلکه با آمریکاست. تا وقتی که نزاع آمریکا با جمهوری اسلامی حل نشود، مسئله‌ی هسته‌ای هم که دستاویزی برای این نزاع است، به جای خود باقی خواهد ماند.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: